HERMES

26 ARALIK

1890- Antik Truva kentini bulan Alman Hinrich Schliemann Napoli'de öldü.
1893- Çinli lider Mao doğdu.
1898- Marie ve Pierre Curie, radyumu keşfettiler.
Curie'ler, 1903'de bu buluşlarıyla Nobel Fizik Ödülü aldılar.
1925- Uluslararası takvim ve saat kabul edildi.
1932- Samsun-Sivas demir yolu hattı açıldı.
1934- Menemen'de yaptırılan Kubilay Anıtı açıldı.
1938- Cumhuriyet Halk Partisi olağanüstü kurultayı toplandı. Kurultay İsmet
İnönü'yü değişmez genel başkan seçti.
1981- Eski başbakanlardan Suat Hayri Ürgüplü öldü.
1988- Kültür ve Sanat Büyük Ödülü, sinema
alanındaki çalışmalarından ötürü yönetmen Lütfü Akad'a verildi.
1992- Ankara-Haydarpaşa arasında çalışacak elektrikli tren hizmete sokuldu.
1994- Pir Sultan Abdal'ı anma törenleri sırasında, Sivas'taki Madımak
Oteli'nde bulunan 37 sanatçı ve vatandaşın yanarak ölmesine neden oldukları
gerekçesiyle yargılanan sanıklarla ilgili dava sonuçlandı. Ankara 1 Numaralı DGM,
26 sanığı 15'er yıl, 60 sanığı 3'er yıl hapis cezasına çarptırdı. 37 sanık ise
beraat etti.
1997- Matematikçi Cahit Arf, İstanbul'da öldü.
2004- Güney Asya ve Hint Okyanusu tabanında 9.0 şiddetindeki deprem ve
sonrasında oluşan tsunami yüzünden 300 bin dolayında kişi öldü.

HERMES

3 ŞUBAT

1468- Matbaayı bulan Johannes Gutenberg öldü.
1899- İlk tiyatro yazarlarımızdan Ali Bey öldü. Moliere'den
uyarladığı ''Ayyar Hamza'' (1871) ünlü oyunlarındandı.
1928- Hutbe, İstanbul'da Türkçe okunmaya başlandı.
1931- Menemen Olayı hükümlülerinden 27 kişi idam edildi;
mahkumlardan biri idam sehpası önünden kaçtı.
1933- Ankara-İstanbul arasında ilk deneme uçuşu yapıldı.
1934- Atina'da, Türkiye, Romanya, Yunanistan ve Yugoslavya arasında ''Balkan Paktı'' imzalandı.
1956- Besteci ve udi Şerif İçli, İstanbul Radyosu'nda geçirdiği kalp krizi sonucu 57 yaşında öldü.
1957- İzmir açıklarında Amerikan Hawel Lykes şilebiyle çarpışan ''İzmir'' yolcu gemisi battı. 244 yolcusu bulunan gemide, 4'ü yolcu 5 kişi öldü.
1961- Besteci Sadettin Kaynak 66 yaşında öldü.
1966- Sovyet uzay aracı Luna-9 Ay'a indi, görüntü yolladı.
1969- El-Fetih örgütünün resmi sözcüsü Yaser Arafat, Filistin Kurtuluş Örgütü başkanlığına getirildi.
1971- 11 OPEC ülkesi, petrol alıcısı ülkeleri fiyatları
artırmakla tehdit etti.
1975- Kıbrıs Türk Havayolları, Türkiye-Kıbrıs seferlerini
başlattı.
1981- Gro Harlem Brundtland, Norveç'in ilk kadın başbakanı oldu.
1984- Sağlık Bakanlığına bağlı tüm hastane ve doğumevlerinde kürtaja izin verildi.
2002- Afyon'da merkez üssü Sultandağı olan 6 büyüklüğündeki depremde 43 kişi öldü, 318 kişi yaralandı.
2004- Azeri petrolünü Türkiye ve dünya pazarına ulaştıracak Bakü-Tiflis-Ceyhan projesiyle ilgili kredi ve boru hattı geçişinde ev sahipliğiyle ilgili son anlaşmalar Bakü'de imzalandı.
2005- Ukrayna'da yakalanan Haluk Kırcı, Türkiye'ye iade edildi.
2006- Mısır feribotu ?El Salam 98?? Kızıldeniz'de battı; 1000 kişi öldü.

HERMES

4 ŞUBAT

1902- Paris'te 1. Jön Türk Kongresi yapıldı.
1923- Lozan Konferansı, Batılı başdelegelerin uzlaşmaz tutumları nedeniyle kesildi.
1945- İngiltere, Rusya ve ABD'nin bir araya geldiği Yalta
Konferansı'nda 1 Marta kadar Almanya ve Japonya'ya savaş ilan eden devletlerin San Francisco'da yapılacak konferansa
katılabilmelerine ve Birleşmiş Milletler'e kurucu üye
olabilmelerine karar verildi.
1947- Hatay ilinde yer adlarının Türkçeleştirilmesi
kararlaştırıldı.
1948- Valilik ve belediye başkanlığının ayrılmasına ilişkin kanun kabul edildi.
1960- 2.20 metre boyuyla ün yapan Milli Piyango bayii Uzun Ömer öldü.
1964- 20-21 Mayıs olayları sanıklarından Talat Aydemir, Fethi Gürcan, Osman Deniz ve Erol Dinçer'in ölüm cezaları, TBMM'de onaylandı.
1975- Bütün Türkiye'de bir buçuk saat süreyle elektrik kesintisi uygulanmaya başlandı.
1982- 22 il merkezinde bölge idare mahkemeleri kuruldu.
1994- İngiltere'de 17. yüzyıldan kalma tarihi parlamento binası yandı.
1997- Sincan Belediyesinin 2 Şubatta düzenlediği gecenin
ardından, 15 tank ve 20 kariyer, Sincan'dan geçerek Yenikent'teki tatbikat alanına gitti.
2000- Dışişleri Bakanı İsmail Cem Yunanistan'a gitti. Cem, 40 yıl sonra Yunanistan'ı resmen ziyaret eden ilk Türk Dışişleri Bakanı oldu.
2005- Ukrayna'da yakalanan Bahçelievler katliamı sanıklarından Haluk Kırcı, Türkiye'ye iade edildi.

HERMES

5 ŞUBAT

1852- ''Makber'', ''Eşber'' gibi yapıtlarıyla tanınan ünlü şair,
diplomat Abdülhak Hamit Tarhan doğdu.
1877- Mithat Paşa sadrazamlıktan azledildi. (Mithat Paşa, daha sonra Taif zindanında boğduruldu.)
1924- Greenwich gözlemevi saat başı sinyallerini yayınlamaya başladı.
1924- Nezihe Muhittin'in başkanlığında Türk Kadınlar Birliği
kuruldu.
1933- Atatürk, 1 Şubatta Bursa'da bir grup gericinin, ezan ve kametin Türkçe okunmasını bahane edip, gösteri yapması üzerine Ege gezisini yarıda keserek Bursa'ya geldi.
1936- Charlie Chaplin (Şarlo)'in son sessiz filmi Modern Zamanlar gösterime girdi.
1937- Anayasa'nın 2. Maddesi'nde yapılan değişiklikle, 6 ilke Anayasa metnine girdi: ''Türkiye Devleti Cumhuriyetçi,
Milliyetçi, Halkçı, Devletçi, Laik ve İnkılapçıdır. Resmi Dili
Türkçedir. Makam Ankara şehridir.''
1939- Uludağ'da ilk kez kayak yarışmaları yapıldı.
1959- Türkiye ve Yunanistan arasındaki ''Kıbrıs'' konulu
görüşmeler Zürih'te başladı.
1960- Besteci Selahattin Pınar 58 yaşında İstanbul'da öldü.
1975- ABD Kongresi'nin 11 Aralık 1974'te aldığı Türkiye'ye silah ambargosu kararı uygulanmaya başlandı.
1976- Heykeltıraş Kuzgun Acar 48 yaşında öldü.
1976- Amerikan uçak firması Lockheed, Türkiye'de rüşvet
verdiklerini açıkladı.
1983- Nokta haftalık haber dergisi yayın hayatına başladı.
1993- ANAP İstanbul Milletvekili Adnan Kahveci, eşi ve kızı,
Bolu-Gerede yakınlarında geçirdikleri trafik kazasında öldüler; Kahveci'nin oğlu, kazadan yaralı kurtuldu.
1994- Saraybosna pazar yerinde havan mermisi patladı; 68 kişi öldü, 200 kişi yaralandı.
1997- Sincan Belediye Başkanı Bekir Yıldız gözaltına alındı.
2006- Trabzon'daki Santa Maria Kilisesi'nin Katolik rahibi Andrea Santoro, uğradığı silahlı saldırı sonucunda öldü. Santoro'nun katil zanlısı olarak 16 yaşındaki lise öğrencisi O.A. gözaltına alındı.
2006- Tarihçi-yazar Cemal Kutay, İstanbul'da yaşamını yitirdi.

HERMES

6 ŞUBAT

1921- Ankara'da Hakimiyeti Milliye gazetesi günlük olarak
çıkmaya başladı.
1933- Atatürk, Anadolu Ajansına Bursa'daki olayla ilgili şu demeci verdi: ''Hadiseye dikkatimizi bilhassa çevirmemizin sebebi, dini siyasete ve herhangi bir tahrike vesile etmeye asla müsamaha etmeyeceğimizin anlaşılmasıdır. Kesin olarak bilinmelidir ki Türk milletinin milli dili ve milli benliği, bütün hayatında hakim ve esas kalacaktır.''
1953- TBMM, 8 Kasım 1877'de Aziziye Tabyası'nı kahramanca savunan Erzurumlu Nene Hatun'a (Kırkköz) Vatani Hizmet Tertibi'nden maaş (170 lira) bağladı.
1958- Münih Havaalanı pistinde uçak kazası: İngiltere'nin
Manchester United takımından 7 futbolcu ve 8 gazeteci öldü.
1959- Elektronik mühendisi Jack Kilby, modern elektronik
sektörünün temelini oluşturan ''mikroçip''in patentini aldı.
1974- Türkiye Yazarlar Sendikası kuruldu.
1980- Türkiye'nin Bern Büyükelçisi Doğan Türkmen uğradığı
suikasttan yaralı olarak kurtuldu.
1988- Basın Konseyi kuruldu.
1992- İstanbul DGM Başsavcısı Yaşar Günaydın, silahlı saldırı sonucu öldürüldü.
1998- Afganistan'da meydana gelen 6.1 şiddetindeki depremde 4 binden fazla kişi öldü.
2002- Türk siyasetinin duayenlerinden Osman Bölükbaşı,
Ankara'da 89 yaşında vefat etti.

HERMES

7 ŞUBAT

1640- Padişah Dördüncü Murat öldü. Sultan İbrahim padişah oldu.
1695- Padişah İkinci Ahmet öldü. 50 yaşında tahta çıkan ve dörtyıl saltanat süren İkinci Ahmet'ten sonra, İkinci Mustafa tahta çıktı.
1914- Charlie Chaplin (Şarlo)'in ilk filmi ''The Little Tramp''
gösterildi.
1929- ''Hilaliahmer'' (Kızılay) günü, Türkiye'de ilk kez
kutlandı.
1952- Türk Ticaret ve Sanayi Odaları ile Ticaret Borsaları Birliği kuruldu.
1966- Kurtuluş Savaşı komutanlarından, Genelkurmay başkanlarından Orgeneral Abdurrahman Nafiz Gürman öldü.
1973- TBMM'de kabul edilen yasayla ''Maraş'' iline ''kahramanlık'' unvanı verilerek, adı ''Kahramanmaraş'' oldu.
1976- ABD'de, Lockheed firmasının Başkanı Kotchian'ın uçak satışı için Türkiye'deki müşavirlik firmasına da 876 bin dolar rüşvet verildiğine ilişkin açıklaması, Meclise getirildi. Ankara Savcılığı 11 Şubatta soruşturma açtırdı ve Lockheed firması Temsilcisi Nezihi Dural'ın defterlerine ve banka hesaplarına el konuldu. Genelkurmay Başkanlığı 13 Şubatta konunun soruşturulduğunu açıkladı.
1984- Amerikalı astronot Bruce McCandless, uzayda ilk kez
serbest yürüyüş yaptı.
1987- İstanbul Elmadağ'da Şan Sineması yandı. Yangında binanın bekçisi öldü.
1992- Avrupa Topluluğu üyesi ülkeler arasında Avrupa Birliğini oluşturan Maastricht Antlaşması imzalandı.
1992- Kırım'daki bir araştırma merkezinden kaçarak Sinop'un Gerze ilçesi kıyılarına gelen beyaz balinaya ''Aydın'' adı verildi.
1995- Uzay mekiği Discovery, Rus uzay istasyonu ''Mir'' ile
tarihi buluşmasını gerçekleştirdi.
1996- Dominik Cumhuriyeti'nin turistik kenti Puerto Plata
açıklarında ''Bir-Gen Air'' adlı Türk şirketine ait yolcu uçağı,
Atlas Okyanusu'na düştü. 176 yolcu ve 13 mürettebattan kurtulan olmadı.
1998- Kış Olimpiyatları, Japonya'nın Nogano kentinde başladı.
1999- Ürdün Kralı Hüseyin Bin Tallal öldü. Veliaht Prens II.
Abdullah babasının yerine geçti.
2006- Genelkurmay Askeri Mahkemesi, eski Deniz Kuvvetleri Komutanı emekli oramiral İlhami Erdil'i ''haksız mal edinmekten'' 2 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırdı. Satın aldığı iki gayrimenkulün zor alımına karar verilen Erdil'in TSK'dan çıkarılması kararlaştırıldı.
2006- FIFA Disiplin Kurulu, Türkiye-İsviçre maçında çıkan olaylar nedeniyle (A) Milli Takıma 6 maç saha kapatma ve seyircisiz oynama ile 200 bin İsviçre Frangı para cezası verdi. Kurul ayrıca, futbolculardan Emre ve Alpay'ı 6, Serkan Balcı'yı 2 maç, antrenör Mehmet Özdilek'i de 1 yıl hak mahrumiyetiyle cezalandırdı. Daha sonra Tahkim Kurulu, (A) Milli Takımın cezasını 3 maç saha kapatma ve seyircisiz oynama, Emre'nin cezasını da 4 maça indirdi.

HERMES

8 ŞUBAT

1870- Kız öğretmen okulu Dar-ül Muallimat açıldı. Sınavla 32 kız öğrenci alındı.
1921- ''Antep''e, Meclis tarafından ''Gazi'' unvanı verildi.
1922- Gaziantep'te, ''Gazisancak'' adlı gazetenin birinci
sayısı çıktı. (285 sayı çıkan gazete, 1925 yılında kapandı.)
1935- Milletvekili seçimlerinde, Türk kadını ilk kez seçme
seçilme hakkını kullandı. Meclise 18 kadın milletvekili girdi.
1951- Atatürk'ün manevi kızı ve Türkiye'nin ilk kadın pilotu
Sabiha Gökçen pilot olarak Kore Savaşı'na katılmak için başvurdu.
1954- Gazeteci yazar Abidin Daver İstanbul'da öldü.
1963- Irak'ta, Abdüsselam Arif'in önderliğindeki ''Baas''çı
subaylar yönetimi ele geçirdi; Başbakan Kasım öldürüldü.
1978- İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi Cerrahi
Kliniğinin kurucusu Ordinaryüs Prof. Dr. Ahmet Kemal Atay,
İsviçre'de öldü.
1986- 6 yıl aradan sonra ilk işçi yürüyüşü Balıkesir'de
yapıldı. Yürüyüşe yaklaşık 5000 kişi katıldı.
1990- Amasya'nın Merzifon İlçesi'ndeki Yeniçeltek Kömür
İşletmesinde grizu patlamasında 68 kişi öldü.
2004- Türk pop müziği sanatçısı Cem Karaca kalp krizi sonucu vefat etti.
2006- Danıştay, okula geliş gidişlerinde türban takan bir
öğretmenin, anaokuluna müdür olmasını sakıncalı buldu. Gerekçede, ''Anayasaya göre, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan düzenin, laiklik ilkesinin göz ardı edildiği bir ortam olmasının mümkün olmayacağı'' belirtildi.

HERMES

9 ŞUBAT

1441- Türk şairi Ali Şir Nevai doğdu.
1871- Osmanlı'da ilk kez Karl Marx'ın bir makalesi Hakayik-ul Vakayi gazetesinde yayımlandı.
1881- Rus romancı Dostoyevski öldü.
1920- Fransızlar, Maraş'tan çekilmeye ve Adana bölgesini
boşaltmaya başladı.
1933- Nazire Hanım, Türkiye güzeli seçildi.
1934- Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya arasında ''Balkan Paktı'' imzalandı.
1968- Türkiye'de ilk kadın trafik polisi göreve başladı.
1969- Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi'nin adı Milliyetçi
Hareket Partisi (MHP) olarak değiştirildi ve Genel Başkanlığa Alparslan Türkeş seçildi.
1975- Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumunun (TRT) düzenlediği Eurovision Türk Hafif Müziği Şarkı Yarışması finali sonuçlandı. Semiha Yankı'nın ''Seninle Bir Dakika'' adlı parçasıyla Cici Kızlar'ın ''Delisin'' adlı parçaları birinciliği paylaştı. Kura sonucu, Semiha Yankı Türkiye'yi temsil etme hakkı kazandı.
1993- Rallici Renç Koçibey, Gebze yakınlarında trafik kazasında öldü.
2001- Konya 3. Ana Jet Üs Komutanlığına ait Hava Pilot Teğmen Ayfer Gök komutasındaki F-5A uçağı, eğitim uçuşunda Karaman'ın Ermenek ilçesi yakınlarında düştü. Pilot Teğmen Gök, ''ilk kadın şehit pilot'' oldu.
2004- Eski Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Necdet Seçkinöz vefat etti.

HERMES

10 ŞUBAT

1837- Rus yazar Aleksander Puşkin öldü.
1898- Alman oyun yazarı Bertolt Brecht doğdu.
1918- Padişah II. Abdülhamid, Beylerbeyi Sarayı'nda öldü.
1947- Besteci, Gazeteci Muhlis Sabahattin Ezgi 58 yaşında
İstanbul'da öldü.
1950- Komünistlik suçlamasıyla yargılanan üniversite öğretim üyelerinin davası sona erdi: Behice Boran ve Niyazi Berkes 3'er ay hapis cezası aldı. Pertev Naili Boratav beraat etti.
1953- Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesinde, Adnan Çoker ve Lütfü Günay'ın, ''Sevgi Öncesi'' adını taşıyan ilk soyut resim sergisi açıldı.
1962- Doğu-batı arasında casus değişimi yapıldı: Sovyetler
Birliği'nde hapis cezası alan Amerikalı pilot Gary Powers,
ülkesine verildi.
1969- ABD 6. Filosu'na bağlı gemiler İstanbul'a geldi.
Üniversite öğrencileri protesto düzenledi.
1979- Hacettepe Tıp Fakültesi Hastanesinde Türkiye'de ilk kez bir buçuk aylık bebeğe açık kalp ameliyatı yapıldı.
1993- Kemal Tahir'in ''Yorgun Savaşçı'' adlı eserinden
uyarlanan filmin 10 yıl önce yakılmaktan ''kurtulan'' tek
kopyası TRT'de yayınlandı.
1998- Fransa'da sinema dalında düzenlenen ''Sadoul Ödülü''nü, yönetmenliğini Zeki Demirkubuz'un yaptığı ''Masumiyet'' adlı film kazandı.
2005- Türkolog Prof. Dr. Fahrettin Kırzıoğlu 88 yaşında
Ankara'da vefat etti.
2005- Pulitzer ödüllü Amerikalı oyun yazarı Arthur Miller
öldü.
2006- Milliyet gazetesi yazarı Abdi İpekçi'yi öldürmek ve 2 ayrı gasp olayı nedeniyle daha önce 36 yıl hapis cezasına çarptırılan Mehmet Ali Ağca, aynı davada yeni Türk Ceza Kanunu'ndan yeniden yargılandı. Kadıköy 1. Ağır Ceza Mahkemesi, lehte hükümleri göz önüne alarak, Ağca'yı 21 yıl 8 ay hapse mahkum etti.

HERMES

HERMES

12 ŞUBAT

1804- Ünlü düşünür Emmanuel Kant öldü.
1920- Fransızların Maraş'ı boşaltmalarıyla kent işgalden
kurtuldu.
1929- Stalin tarafından sürgün edilen eski savaş komiseri
Troçki, ''İlyiç'' adlı bir şileple İstanbul'a geldi.
1937- Atatürk'ün Selanik'te doğduğu ev, Selanik
Belediyesince sahibinden satın alınarak Atatürk'ün
emrine tahsis edildi.
1956- Karikatürist Turhan Selçuk, Uluslararası Bordighera
Mizah Şenliği'nde Platin Palmiye Ödülü'nü aldı.
1959- Kıbrıs konusunda II. Londra Konferansı başladı.
1961- Yeni Türkiye Partisi, Türkiye İşçi Partisi ve
Türkiye Emekçi Partisi kuruldu.
1969- Ünlü tiyatro ve sinema sanatçısı, Türk Sinemasının
''Horoz Nuri''si Vahi Öz öldü.
1971- Türk Otomobil Fabrikası AŞ'nin (TOFAŞ) Bursa'daki
otomobil fabrikası, Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay ve
Başbakan Süleyman Demirel'in de katıldığı törenle
açıldı. Fabrika, Fiat lisansıyla ''Murat 124'' tipi
otomobillerin üretimine başladı.
1976- İstanbul'da tarihi Direklerarası'nın Naşit
Tiyatrosu (Turan Sineması) sünger deposu oldu.
1988- Dr. Ziya Özel'in ''zakkumla'' kanser tedavi
iddiasının TRT tarafından ''haber'' olarak verilmesi
yankı uyandırdı.
1994- Tuzla tren istasyonunda çöp kutusuna teröristlerce
yerleştirilen saatli bomba patladı: 5'i yedek subay,
biri sivil 6 kişi öldü; aralarında sivillerin de
bulunduğu 29 kişi yaralandı.
1997- Gazeteci-yazar Rakım Çalapala, 88 yaşında
İstanbul'da öldü.
2005- Ünlü Bestekar Teoman Alpay, 73 yaşında vefat etti.